Aktualności

Kobieta trzymająca okulary
18.11.2019

Czym jest zdrowy tryb życia

Czym jest zdrowy tryb życia i jaki ma wpływ na układ krążenia?
Profilaktyka chorób układu krążenia ma niebagatelne znaczenie dla rozwoju wielu chorób oraz ich następstw. Zdrowy tryb życia wydłuża życie i znacząco zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób układu sercowo-naczyniowego.

Czym jest zdrowy tryb życia i jaki ma wpływ na układ krążenia?

Profilaktyka chorób układu krążenia ma niebagatelne znaczenie dla rozwoju wielu chorób oraz ich następstw. Zdrowy tryb życia wydłuża życie i znacząco zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób układu sercowo-naczyniowego.

Zdrowy styl życia, jak sama nazwa wskazuje, ma pomóc w zachowaniu dobrego stanu zdrowia przez długie lata. Od dłuższego czasu mówi się o kluczowym znaczeniu prowadzenia higienicznego trybu życia w profilaktyce wielu chorób. Promowanie zdrowych zachowań ma silne poparcie w wielu niezależnych i wiarygodnych badaniach. Przykładowo, naukowcy z University of Exeter dowiedli, że dzięki zdrowemu trybowi życia ryzyko demencji u osób w wieku powyżej 60 lat zmniejszyło się o jedną trzecią. Co więcej, prowadzenie zdrowego trybu życia jest niezmiernie istotne już od lat dziecięcych, gdyż może wpływać na stan zdrowia w przyszłości. Jak potwierdzają badania, u kobiet, które w wieku dziecięcym i młodzieńczym uprawiały regularną aktywność fizyczną, ryzyko zachorowania na raka piersi jest aż o 54% mniejsze w porównaniu z kobietami niewykazującymi takiej aktywności.

W 2012 roku TNS Polska przeprowadziła na zlecenie agencji PR Headlines Porter Novelli badanie weryfikujące poziom znajomości wytycznych dotyczących zdrowego stylu życia. Okazało się, że wiedza Polaków w tej dziedzinie jest zadowalająca. Badani słusznie wskazywali elementy niezdrowego stylu życia, tj. brak ruchu, małą aktywność fizyczną (45% respondentów), złą dietę (40%), nerwy, stres i nieumiejętność radzenia sobie z nim (39%). Niestety, aż 60% Polaków nie próbowało zmienić swojego stylu życia w celach zdrowotnych. Choć świadomość dotycząca tej kwestii jest w polskim społeczeństwie stosunkowo duża, to jednak za niepokojący należy uznać brak wynikających z tej wiedzy czynów. Dlatego też działania propagujące zdrowy styl życia i motywujące do zmiany wciąż są niezbędne. Jakie są najnowsze wytyczne dotyczące tej kwestii i jaki mają one wpływ na układ krążenia?

Zdrowy tryb życia, czyli...

W 1974 roku Marc Lalonde, ówczesny Minister Zdrowia Kanady, opracował definicję zdrowia, która głosi: „Zdrowie jest wynikiem działania czynników związanych z dziedziczeniem genetycznym, środowiskiem, stylem życia i opieką medyczną. Promocja zdrowego stylu życia może wpłynąć na poprawę stanu zdrowia i ograniczyć zapotrzebowanie na opiekę medyczną”. Z biegiem czasu okazuje się, że definicja ta, mimo upływu lat, staje się coraz bardziej trafna.

Zgodnie z koncepcją Lalonde, styl życia jest głównym czynnikiem wpływającym na zdrowie człowieka. Składa się na niego zbiór codziennych decyzji, zachowań, wykonywanych czynności oraz nawyków. Zdrowym stylem życia będą więc wszystkie te decyzje i zachowania, które ukierunkowane są na poprawę i utrzymanie zdrowia, a tym samym na wydłużenie życia i poprawę jego jakości.

Najważniejsze elementy zdrowego trybu życia to:

  • Aktywność fizyczna

Codzienna aktywność fizyczna stanowi (w każdej grupie wiekowej) podstawę współcześnie rekomendowanej Piramidy Zdrowego Żywienia i Stylu Życia, opracowanej przez Instytut Żywności i Żywienia. Rekomendowany czas aktywności fizycznej dla dzieci to minimum 60 minut każdego dnia, zaś dla dorosłych i osób starszych powinien wynosić co najmniej 30–45 minut, , . Regularna aktywność fizyczna, za sprawą zwiększenia wydatku energetycznego, pozwala zachować prawidłową masę ciała (optymalny wskaźnik masy ciała (BMI) powinien mieścić się w zakresie 18,5–25, zaś obwód brzucha nie powinien przekraczać 80 cm w przypadku kobiet i 94 cm u mężczyzn). Poza tym niesie ze sobą szereg innych prozdrowotnych zmian, jak np. zwiększenie masy mięśniowej i kostnej, poprawę tolerancji glukozy i profilu lipidów, obniżenie spoczynkowego i wysiłkowego ciśnienia tętniczego krwi oraz częstości rytmu serca, jak również poprawę ogólnego samopoczucia i zdrowia psychicznego.

  • Odpowiednia dieta

Niezbędnym elementem zdrowego stylu życia jest racjonalne i prawidłowe odżywianie się, uwzględniające zapotrzebowanie organizmu na wszelkie pełnowartościowe składniki. Instytut Żywności i Żywienia zaleca zjadanie dużych ilości warzyw i owoców, jedzenie produktów pełnoziarnistych, ryb, nasion roślin strączkowych i orzechów, nabiału i jaj. Zaleca też wyraźne ograniczenie spożywania czerwonego mięsa, produktów przetworzonych, soli, tłuszczów zwierzęcych, cukru i słodyczy. Konieczne jest także częste picie wody (co najmniej 1,5 l dziennie). Prawidłowe odżywianie to również spożywanie odpowiedniej wielkości porcji jedzenia (niezbyt dużych) oraz przestrzeganie właściwej częstości spożywanych posiłków (4–5 posiłków co 3–4 godziny u osób dorosłych).

  • Zdrowy sen

Sen również jest ważnym elementem zdrowego stylu życia. Zdrowy sen regeneruje organizm (w czasie snu zwiększa się uwalnianie hormonów anabolicznych, pobudzających odnowę tkanek), pozwala odzyskać siły witalne, poprawia zdolność koncentracji i pamięci, ułatwia radzenie sobie ze stresem i wzmacnia system odpornościowy. Badania wykazały, że optymalny czas snu osoby dorosłej wynosi 6–8 godzin. Zbyt krótki czas snu (poniżej 6 godzin) i zła jego jakość przyczyniają się do zachorowań na cukrzycę, powodują zaburzenia metaboliczne, otyłość, nadciśnienie tętnicze, depresję, pogarszają odporność immunologiczną oraz zwiększają ogólny wskaźnik śmiertelności. Z kolei sen zbyt długi (powyżej 9 godzin) zwiększa ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego, udaru mózgu, cukrzycy typu 2, nadciśnienia tętniczego i otyłości.

  • Redukcja stresu i dbanie o dobre samopoczucie

Zachowywanie równowagi psychicznej, myślenie pozytywne i unikanie stresu to także ważne elementy zdrowego stylu życia. Stres wywołuje uczucie ucisku oraz bólu w klatce piersiowej, palpitacje i duszność, przyczynia się również do rozwoju takich chorób, jak nadciśnienie i choroba niedokrwienna serca, zwiększa również ryzyko zawału serca i depresji. Co więcej, objawy depresyjne zwiększają o 31% ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych. Niezmiernie istotne są również kontakty z innymi ludźmi i zwierzętami. Badania przeprowadzone z udziałem osób po zawale i udarze wykazały, że posiadanie psa redukuje ryzyko zgonu z powodu zawału o 33% u osób mieszkających samotnie oraz o 15% w przypadku mieszkających z partnerem lub dzieckiem. W przypadku udaru ryzyko zmniejszało się odpowiednio o 27% i 12%.

  • Ograniczenie używek

Palenie papierosów i nadmierne spożywanie alkoholu powodują znaczne skrócenie długości życia – szybkie starzenie się naczyń krwionośnych prowadzi do uszkadzania serca, płuc i mózgu. Szacunkowe dane pokazują, że połowa wszystkich nowotworów u mężczyzn w średnim wieku wynika z nałogu palenia papierosów. Z kolei nadmierne spożycie alkoholu działa toksycznie na organizm.

Jak zdrowy tryb życia wpływa na układ krążenia?

Zdrowy tryb życia ma również niebagatelne znaczenie dla układu krążenia. Aktywność fizyczna jest stanowczo rekomendowana osobom z chorobami sercowo-naczyniowymi. Ćwiczenie przez 150 minut tygodniowo zmniejsza ryzyko przedwczesnej śmierci o 19%, natomiast wydłużenie tego czasu redukuje ryzyko zgonu aż o 36%. Z kolei właściwa dieta (polecana jest śródziemnomorska) pozwoli zredukować stężenie tzw. „złego” cholesterolu (LDL) i unormować ciśnienie krwi, a tym samym zmniejszyć ryzyko miażdżycy mogącej prowadzić do zawału serca bądź udaru mózgu oraz do niewydolności serca. Zdrowy sen i ograniczenie stresu w codziennym życiu pozwalają uniknąć nagłych skoków ciśnienia, których skutki mogą być groźne dla zdrowia.

O czym jeszcze należy pamiętać?

Zdrowy styl życia to również profilaktyka powszechnie występujących chorób. Uważne obserwowanie objawów płynących ze strony naszego organizmu (takich, jak duszności czy bóle w okolicach klatki piersiowej) może uchronić nas przed rozwojem wielu dolegliwości, gdyż wczesne ich wykrycie pozwoli na zahamowanie postępowania choroby. Systematyczne konsultacje lekarskie połączone z regularnymi badaniami, takimi jak kontrola wartości ciśnienia krwi, stężenia cholesterolu oraz stężenia cukru we krwi, to podstawa w kwestii profilaktyki chorób układu krążenia, szczególnie w przypadku osób z grupy ryzyka (czyli takich, u których występowały w rodzinie przypadki tego rodzaju schorzeń).

W profilaktyce chorób takich, jak zawał serca lub udar u osób należących do grupy ryzyka stosować można również kwas acetylosalicylowy będący substancją czynną leku Polocard. Preparat ten ze względu na działanie przeciwzakrzepowe, ułatwia przepływ krwi w naczyniach krwionośnych.

To również może Cię zainteresować

Miażdżyca

Miażdżyca: Czym jest, jakie są jej przyczyny i skutki? Czy można jej zapobiec?
Miażdżyca (arteroskleroza) jest chorobą, której powikłania (takie, jak choroba wieńcowa, udar mózgu) stanowią najczęstszą przyczynę zgonów w krajach rozwiniętych.

Udar mózgu

Udar mózgu: objawy, przyczyny, leczenie, skutki. Czy można mu zapobiegać?
Udar mózgu to trzecia co do częstości przyczyna zgonów po 40. roku życia, a także najczęstsza przyczyna powstawania niepełnosprawności. Corocznie w Polsce odnotowuje się około 70–80 tys. przypadków wystąpienia udaru, co oznacza, że średnio dochodzi do niego co 8 minut. 

Choroby układu krążenia

Choroby układu krążenia: Wszystko, co powinniśmy o nich wiedzieć
Główną przyczyną zgonów, zarówno w Polsce, jak i na świecie, są choroby układu krążenia. Lekceważące podejście do czynników ryzyka oraz prowadzenie niezdrowego trybu życia prowadzą do rozwoju chorób układu krążenia, a w konsekwencji do niewydolności serca.

SKRÓCONA INFORMACJA O LEKU POLOCARD

NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO, DAWKA I POSTAĆ FARMACEUTYCZNA: POLOCARD, 75 MG LUB 150 MG, TABLETKI DOJELITOWE. 1 TABLETKA DOJELITOWA ZAWIERA: 75 MG LUB 150 MG KWASU ACETYLOSALICYLOWEGO (ACIDUM ACETYLSALICYLICUM). SUBSTANCJA POMOCNICZA O ZNANYM DZIAŁANIU: CZERWIEŃ KOSZENILOWA, LAK (E 124). TABLETKI DOJELITOWE BARWY RÓŻOWEJ, OKRĄGŁE, OBUSTRONNIE WYPUKŁE, O LEKKO CHROPOWATEJ POWIERZCHNI, ŚREDNICY 6 MM (TABLETKI 75 MG) I 8 MM (TABLETKI 150 MG). WSKAZANIA DO STOSOWANIA: HAMOWANIE AGREGACJI PŁYTEK: •W PROFILAKTYCE CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA, KTÓRE GROŻĄ POWSTANIEM ZAKRZEPÓW I ZATORÓW W NACZYNIACH KRWIONOŚNYCH: ZAWAŁ SERCA; NIESTABILNA I STABILNA CHOROBA NIEDOKRWIENNA SERCA; • W PROFILAKTYCE INNYCH CHORÓB PRZEBIEGAJĄCYCH Z ZAKRZEPAMI W NACZYNIACH. PRZECIWWSKAZANIA: NADWRAŻLIWOŚĆ NA SUBSTANCJE CZYNNA LUB NA KTÓRĄKOLWIEK SUBSTANCJE POMOCNICZĄ. NADWRAŻLIWOŚĆ NA KWAS ACETYLOSALICYLOWY WYSTĘPUJE U 0,3% POPULACJI, W TYM U 20% CHORYCH NA ASTMĘ OSKRZELOWA LUB PRZEWLEKŁA POKRZYWKĘ. OBJAWY NADWRAŻLIWOŚCI: POKRZYWKA, A NAWET WSTRZĄS, MOGĄ WYSTĄPIĆ W CIĄGU 3 GODZIN OD PRZYJĘCIA KWASU ACETYLOSALICYLOWEGO. NADWRAŻLIWOŚĆ NA INNE NIESTEROIDOWE LEKI PRZECIWZAPALNE, PRZEBIEGAJĄCA Z OBJAWAMI TAKIMI JAK: SKURCZ OSKRZELI, ZAPALENIE BŁONY ŚLUZOWEJ NOSA, WSTRZĄS. ASTMA OSKRZELOWA, PRZEWLEKŁE SCHORZENIA UKŁADU ODDECHOWEGO, GORĄCZKA SIENNA LUB OBRZĘK BŁONY ŚLUZOWEJ NOSA, GDYŻ PACJENCI Z TYMI SCHORZENIAMI MOGĄ REAGOWAĆ NA NIESTEROIDOWE LEKI PRZECIWZAPALNE NAPADAMI ASTMY, OGRANICZONYM OBRZĘKIEM SKÓRY I BŁONY ŚLUZOWEJ (OBRZĘK NACZYNIORUCHOWY) LUB POKRZYWKA CZĘŚCIEJ NIŻ INNI PACJENCI. CZYNNA CHOROBA WRZODOWA ŻOŁĄDKA I (LUB) DWUNASTNICY ORAZ STANY ZAPALNE LUB KRWAWIENIA Z PRZEWODU POKARMOWEGO (MOŻE WYSTĄPIĆ KRWAWIENIE Z PRZEWODU POKARMOWEGO LUB UCZYNNIENIE CHOROBY WRZODOWEJ). ZABURZENIA KRZEPNIĘCIA KRWI (NP. HEMOFILIA, CHOROBA VON WILLEBRANDA, TELANGIEKTAZJE, TROMBOCYTOPENIA) ORAZ JEDNOCZESNE LECZENIE LEKAMI PRZECIWZAKRZEPOWYMI (NP. POCHODNE KUMARYNY, HEPARYNA). CIĘŻKA NIEWYDOLNOŚĆ WĄTROBY LUB NEREK. CIĘŻKA NIEWYDOLNOŚĆ SERCA. OSTATNI TRYMESTR CIĄŻY. NIEDOBÓR DEHYDROGENAZY GLUKOZO-6-FOSFORANOWEJ. DNA MOCZANOWA STOSOWANIE U DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU PONIŻEJ 16 LAT, ZWŁASZCZA W PRZEBIEGU INFEKCJI WIRUSOWYCH, ZE WZGLĘDU NA RYZYKO WYSTĄPIENIA ZESPOŁU REYE’A. Z WYŁĄCZENIEM WYJĄTKOWYCH SYTUACJI, TAKICH JAK CHOROBA KAWASAKI. STOSOWANIE JEDNOCZEŚNIE Z METROTREKSATEM W DAWKACH 15 MG/TYDZIEŃ LUB WIĘKSZYCH ZE WZGLĘDU NA MIELOTOKSYCZNOŚĆ. PODMIOT ODPOWIEDZIALNY: PFIZER CORPORATION AUSTRIA GMBH, FLORIDSDORFER HAUPTSTRASSE 1, 1210 WIEDEŃ, AUSTRIA.

ROZWIŃ